Vận hành của Ân sủng
“Thấm thoát mà đã …”. “Mới ngày nào, thế mà nay…”. Vâng, thời gian không chờ ai, cứ dần trôi về phiá trước. Người ta có thể bảo hiểm nhiều thứ trên đời này, ngay cả từng cơ phận trên thân thể, nhưng không ai dám bảo hiểm thời gian. Chắc các Bạn cũng đồng ý với tôi rằng: chỉ cần một cú điện thoại, chúng ta có thể biết mình có bao nhiêu trong tài khoản ngân hàng, hoặc kiểm kê tài sản để định giá bất động sản thuộc quyền mình, nhưng không ai tính được tổng số “tài khoản” thời gian mình sở hữu là bao nhiêu. Tuy nhiên, chúng ta có thể làm một tổng kê về “tài khoản” thời gian mà mình đã nhận được và đã chi dùng.
Thời gian và ân sủng
Vào dịp sinh nhật hay tân niên, chúng ta thường được nghe chúc: “càng thêm tuổi, càng thêm khôn ngoan và ân sủng trước mặt Thiên Chúa và người ta” như lời Thánh Luca thuật lại về Chúa Giêsu sau biến cố lên đền thánh năm Người 12 tuổi (Lc 2, 52). Lời này ứng nghiệm hoàn toàn nơi cuộc đời Chúa Giêsu, nhưng dường như chưa được linh nghiệm mấy nơi đời tôi! Vì sao ? Thưa vì càng thêm tuổi càng giảm đi một năm thọ, càng “già” đi. Càng học càng thấy mình dốt. Cần cù làm ăn đầu tắt mặt tối, mà cũng không giàu như thiên hạ. Cầu xin hoài mà chẳng thấy được nhậm lời. Gõ bao nhiêu cửa, mà chẳng được ai mở. “Anh Minh, chị Sang thật may mắn, còn tôi thì… toàn gặp rủi ro”. “Con người ta biết lo và hiếu thảo như thế đấy, còn con mình sao mà…”.
Mà đâu phải chỉ riêng cá nhân hay gia đình tôi gặp chuyện không may! Năm “bản lề” của hai thế kỷ đã được trông mong với bao hy vọng. Thế mà bao biến động lại diễn ra trong năm Canh Thìn khó quên này. Thiên tai, động đất, lũ lụt khắp nơi, khiến hàng triệu người phải lâm cảnh “màn trời chiếu đất”, trong đó có nhiều đồng bào tại miền Tây và miền Trung nước ta. Mưa lũ gây tử vong tại các nước Đông Nam Á: Inđônêxia: ít nhất 120 người, Thái Lan: 51 người, Mã Lai:20 người..v.v Riêng 4 tỉnh Đồng Tháp, Long An, Tiền Giang và An Giang của Việt Nam đã có đến 191 người chết[1]. Ngoài ra, tại Việt Nam, thêm hơn 10.000 trường hợp nhiễm virus HIV đã được ghi nhận trong 10 tháng đầu của năm 2000, nâng tổng số chính thức lên đến khoảng 150.000 nạn nhân của SIDA (AIDS)[2]. “Bò điên” làm khổ người tỉnh. Xung đột vũ trang tại Thánh điạ, làm thành phố mang tên “Bình An” (Giêrusalem) chẳng được an bình chút nào. Rồi bao máy bay hiện đại (Concorde, Boeing) rơi làm thiệt mạng chớp nhoáng hàng trăm người. Ngoài xã hội đã vậy, trong Giáo Hội cũng không yên ổn: Kitô hữu bị kỳ thị ở Cuba, số khác bị tấn công ở Inđônêxia, An Độ bởi những nhóm cực đoan, Hội đồng Giám mục Mỹ bị chống phá công khai, ngay cả trong một khoá họp, tuyên ngôn “Dominus Iesus” mới được công bố đã gây phản ứng “kịch liệt” từ trong nội bộ Giáo Hội Công giáo lẫn nơi anh em các Giáo Hội khác.
Ân sủng xem ra tỉ lệ nghịch với thời gian ?
Thời gian là ân sủng
Thoạt nhìn lại năm qua, tôi chỉ thấy tai ương, hoạn nạn, bất hòa, bất trắc, nhưng khi nhìn vào chiều sâu của các biến cố bằng ánh sáng của niềm tin Kitô giáo, tôi nhận ra ân sủng luôn đồng hành với thời gian và hồng ân vẫn sánh bước với khổ đau của con người. Vô lý! Có ai đó vừa tỏ ý bất đồng với tôi. - Vâng, Bạn có quyền giữ quan điềm của mình, tôi tôn trọng tự do tư tưởng của Bạn, nhưng cho phép tôi được chia sẻ cảm nhận đức tin của một Kitô hữu.
Ánh sáng Niềm Tin giúp tôi khám phá ra ơn Chúa trong từng ngày sống. Thức dậy sau một giấc ngủ, tôi còn tiếp tục hô hấp, ý thức mình còn sống, đó chẳng phải là Hồng ân sự sống Cha ban liên tục cho tôi đó sao ? Cụ thể hơn, khi Bạn còn đọc và hiểu được nội dung những dòng chữ này là bằng chứng sự khoẻ mạnh của đôi mắt và hệ thống tâm thần: hồng ân đấy. Đó không là chuyện thường đâu! Giả như Bạn có dịp tiếp xúc thường xuyên hơn với anh chị em khiếm thị, Bạn sẽ thấy những khó khăn thực tế, thiệt thòi, mất mát mà họ phải gánh chịu trong đời. Tôi nghĩ Bạn sẽ cảm nhận giá trị khôn sánh của đôi mắt sáng tỏ mà mình đang xử dụng, và có lẽ chúng ta sẽ trân trọng ơn huệ thường trực mà mình đang hưởng.
Niềm tin vào “Cha trên trời, là Đấng biết các con cần gì trước cả khi chúng con xin” giúp tôi ghi nhận nhiều ân huệ tôi không xin, mà Cha vẫn cho: một quà tặng, một chuyến đi, vài người bạn mới và bao tình nghiã mà thân nhân bằng hữu ưu ái dành cho mình. Cha không bao giờ để tôi thiếu những gì thiết yếu cho hạnh phúc vĩnh hằng, vì Cha muốn cho mọi người được Hạnh phúc.
Lòng Tin vào Cha quan phòng cho phép tôi đọc ra sự liên đới giữa người với người, cách đặc biệt đi liền với những tai nạn, thiên tai. Liên đới không những giữa nước giàu, người giàu đối với nước nghèo, người nghèo mà còn giữa những người nghèo với nhau, không phân biệt chủng tộc, tôn giáo. Sự hổ trợ của kiều bào ở hải ngoại cũng như của nhiều quốc gia, trong đó có cả những quốc gia đối kháng về chính trị, đối với các nạn nhân của lũ lụt trong nước là một minh họa cho tình liên đới này.
Cái chết của anh chị em qua các tai nạn hay bệnh tật có thể được ghi nhận như một lời minh xác về sự giới hạn, bất lực, mong manh của phàm nhân. Trong muôn vạn giải ngân hà trong vũ trụ, tôi chỉ là hạt bụi bé tí, chẳng có gì đáng tự đắc. Thế nhưng tôi lại được Vua vũ trụ yêu thương, chia sẻ cuộc sống và nỗi chết của đời tôi. Hơn nữa, niềm xác tín vào Chúa Kitô phục sinh giúp tôi nhìn cái chết như cuộc hồi hương, vì Thiên Chúa chính là QUÊ HƯƠNG của con người. Chết là trở về với Cha, sum họp với Đại gia đình Tình Yêu.
Dù bị dư luận chỉ trích, ngộ nhận, Giáo Hội Mẹ vẫn lên tiếng rao truyền sự thật, vì “Sự Thật sẽ giải thoát anh em”. Hơn nữa, chứng từ cuộc sống đi theo thời gian, chính là lời loan báo sinh động. Việc Đức Thánh Cha tặng một nhà thờ tại Roma cho một Giáo Hội anh em, cuộc gặp gỡ liên tôn vẫn diễn ra trong các đan viện, trong xã hội, gia đình lẫn trên Internet. Tiếp đến, biết bao tâm hồn đã được ơn thánh tác động, bao nghiã cử đẹp đã được thể hiện, trong thời gian ân sủng của Năm Thánh 2000. Hướng về quê hương, chúng ta nhận thấy còn vài giáo phận chưa có “mục tử”, có Giáo phận chỉ có mình Giám mục trẻ, cáng đáng cả khối việc tông đồ vì “chạnh lòng thương” đoàn dân Chúa đã ủy thác cho mình, thì niềm tin cũng giúp nhìn ra bao hồng ân Cha ban cho Giáo Hội Việt Nam, với Hàng giáo phẩm vừa tròn 40 tuổi. Niềm hy vọng Kitô giáo thúc đẩy chúng ta tiến bước trong Lời Chúa.
Trong Đức Kitô, ân sủng hòa vào thời gian.
Thi ân và tri ân
Những gì gọi là “của tôi”, thành thật mà nói, đều là những tặng phẩm nhận được từ thân nhân, tha nhân hay ân nhân. ĐẠI ÂN NHÂN của chúng ta chính là Thiên Chúa. Thánh Phêrô xác quyết: “Thiên Chúa là nguồn mọi ân sủng, cũng là Đấng đã kêu gọi anh em vào vinh quang đời đời của Người trong Đức Ki-tô. Phần anh em là những kẻ phải chịu khổ ít lâu, chính Thiên Chúa sẽ cho anh em được nên hoàn thiện, vững vàng, mạnh mẽ và kiên cường.” (1 Pr 5,10).
Nhìn nhận Chúa là đấng thi ân, không những từng cá nhân liên lỉ cảm tạ Chúa, người Kitô hữu còn diễn tả tâm tình tri ân một cách cộng đồng qua Thánh lễ. Tôi nhớ đến hai lời nguyện linh mục dâng lên Chúa Cha: “…chúng con tạ ơn Cha mọi nơi mọi lúc, nhờ Đức Giêsu Kitô, Con yêu quý của Cha, thật là chính đáng, phải đạo, và sinh ơn cứu độ cho chúng con…” (Kinh Tạ Ơn II) “… việc tạ ơn của chúng con không thêm gì cho Cha, nhưng mang lại ơn cứu đô cho chúng con” (Kinh Tiền Tụng, Thánh lễ Tạ ơn)
Thực vậy, kinh nghiệm trong đời Kitô hữu, chứng tỏ: CÀNG BIẾT CẢM TẠ CÀNG NHẬN THÊM ÂN HUỆ. Vâng, khi nhìn nhận Cha là nguồn suối mọi Hồng ân, và khi nhận ra tất cả đều là Hồng ân, chúng ta không thể không cảm tạ, phải không bạn ?. Thử nhìn lại và nếu có thể đếm được, thì hình như số lời cầu xin bao giờ cũng nhiều hơn lời cảm tạ. Hoặc ít nữa là xin được như ý mình rồi mới cảm tạ. Nếu biết cảm tạ Cha thường trực hơn, chúng ta sẽ nhận được nhiều Hồng ân cao quý hơn lòng mong ước hạn hẹp của mình. Thánh Thần sẽ giúp mỗi người Kitô hữu sống tâm tình tạ ơn này một cách liên tục hơn. Như thế, CÀNG NHẬN THÊM ÂN HUỆ CÀNG BIẾT CẢM TẠ. Đó là vòng xoay của Ân sủng. An sủng không loại trừ ai, trái lại khi nhiều người gia nhập vào vòng xoay này, thì Thánh ân lại thêm phong phú.
Trao tặng và nhận lãnh
Thánh Ignaxiô thành Antiôkia mời gọi: “Hãy giúp đỡ tha nhân như Chúa đã giúp đỡ Bạn”. Lời kêu gọi này tạo nên ấn tượng giúp đỡ như một bổn phận: vì được Chúa trợ giúp, do đó, đến lượt mình, ta cần trợ giúp tha nhân. Nghĩ như vậy cũng hợp lý và công bình. Nhưng tôi lại cảm thấy gân gũi hơn với một xác tín trong Kinh Hòa Bình của thánh Phanxicô hơn: “Vì chính khi hiến thân là khi được nhận lãnh”. Hồi nhỏ, nhìn các nhà sư đi khất thực, tôi cứ tưởng họ thiếu thốn, nên phải đi xin thiên hạ. Bây giờ, tôi hiểu rằng khi đi hành khất như vậy, họ không nghĩ đến bản thân trước, nhưng tạo cơ hội để người bố thí được thể hiện lòng từ bi, hỷ xả, hầu được giải thoát dần khỏi tham, sân, si… và được giác ngộ. Như thế, chính kẻ trao ban lại là người lãnh nhận.
Cuộc sống Kitô hữu như một dòng sông không ngừng chảy ra biển Tình Yêu vô biên là Thiên Chúa. Dòng nước ứ đọng, không chịu chảy sẽ trở nên ao tù, nơi mà “rác rưởi” được phủ một lớp bùn, mỗi ngày thêm dày đặc. Hãy để hồng ân luân chuyển qua đời Bạn đến với anh em, ân sủng nơi Bạn sẽ luôn mới mẻ, dồi dào. Đồng thời, ơn Chúa sẽ tác động đến tha nhân, xoa diụ nỗi đau, hàn gắn vết thương, giũ sạch đam mê thế tục, để chỉ biết say mê Thiên Chúa và sống như Người Con duy nhất của Cha: GIÊSU KITÔ. Hãy để cho Đức Kitô vào nhà của bạn! Nhà Bạn sẽ ngập tràn niềm vui. Hãy để Giêsu thu hút Bạn, mọi hấp lực tiêu cực khác sẽ không ràng buộc được Bạn.
Rượu mới cần để vào bầu da mới. Biết cho đi nhiều, tâm ta sẽ được đổi mới, lòng ta càng thêm rộng mở để đón nhận Hồng ân mới. Và muốn dấn thân vào vận hành của ân sủng, mời Bạn bước theo Mẹ Chúa Giêsu. Cả đời Mẹ dành cho Thiên Chúa, tâm hồn Mẹ mở rộng hoàn toàn cho ân sủng. Và Thiên Chúa đã tặng ban cho Mẹ TẤT CẢ: GIÊSU KITÔ.
“Từ nguồn sung mãn của Người, tất cả chúng ta đã lãnh nhận hết ơn này đến ơn khác” (Ga 1, 16).
Lm. Tâm Giao
Tác giả: Lm. Tâm Giao